Ալիեւը Թուրքիոյ ուղղութեամբ դիւանագիտական թիմի արմատական փոփոխութիւն է կատարած
28-07-2026 10:33 Քաղաքականութիւն
1in.am Հուլիսի 27-ին Իլհամ Ալիևի հրամանագրով Զամին Ալիևը նշանակուած է Ստամբուլում Ադրբեջանի գլխաւոր հիւպատոս։ Մինչ այդ նա նոյն պաշտօնը զբաղեցուցած է Կարսում, աւելի վաղ՝ դիւանագիատական ծառայութիւն անցուցած է Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարութեան։ Անցեալ շաբաթ Իլհամ Ալիևը Թուրքիայում Ադրբեջանի դեսպանի պաշտօնէն ետ կը կանչէ Ռաշադ Մամեդովին եւ նրան նշանակէ Ուզբեկստանում դեսպան։ Անկարայում Ադրբեջանի դեսպան է նշանակուած Ռաշատ Ասլանովը, որ մինչ այդ պաշտօնավարած է Իտալիայում, Մալթայում եւ Սան Մարինոյում։
Թուրքիայում՝ դեսպանի, իսկ Ստամբուլում գլխաւոր հիւպատոսի գրեթէ միաժամանակյա փոփոխութիւնը հազիւ թէ կարելի է «առօրյա կադրային փոխատեղութիւն» համարել։ Հայաստանի ԱԺ ընտրութիւններուն ընդառաջ Անկարայում Ադրբեջանի դեսպան Ռաշատ Մամեդովը «Ջումհուրիեթ»-ին հարցազրույցում յայտարարած է, որ Թուրքիան եւ Ադրբեջանը կը գործեն համաձայնեցուած, եւ հայ-թուրքական սահմանը կրնայ բացուիլ միայն հայ-ադրբեջանական խաղաղ համաձայնագրի ստորագրումէն ետք։
Թուրքիայի ոչ պաշտօնական շրջանակներուն Մամեդովի այդ միանշանակ պնդումը բուռն քննարկումներու տեղիք տուած է։ Մամուլում եւ սոցիալական հարթակներում հանդես եկած են մի քանի նախկին դիւանագետներ եւ դժգոհած, որ Բաքուն «չի կրնար Անկարային նախապայմաններ ներկայացնել»։ Բանավէճը, բնականաբար, արձագանգ գտած է նաեւ ադրբեջանական մամուլում, ուր Թուրքիային կասկածած են «Ադրբեջանի շահերի շրջանցմամբ Հայաստանի հետ սահմանը բացելու մտադրութեան» մէջ։
Ռաշադ Մամեդովի յայտարարութիւնը եւ թուրք-ադրբեջանական բավական սուր բանավէճը յաջորդած է Եվրոպայի ժողովրդավարական համայնքի Երեւանում կայացած գագաթաժողովին Թուրքիայի փոխնախագահ Յըլմազի մասնակցութեան, վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ հանդիպման, ինչին թուրքական կողմէն Հայաստանի ուղղութեամբ «որոշ քայլեր են հետեւած»։
Ադրբեջանի դեսպանը չէր կրնար առանց Իլհամ Ալիևի ցուցումի Թուրքիային Հայաստանի հետ յարաբերութիւնները Ադրբեջանի դիրքորոշմամբ պայմանաւորելու «խորհուրդ տալ», Թուրքիայի պաշտօնաթող դիւանագետները, ամենայն հավանականութեամբ, նրան այդ «ամբարտաւան կեցուածքի» համար քննադատած են Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի «լռեյյայն համաձայնութեամբ»։
Թուրք-ադրբեջանական «դիվանագիտական միջադեպէն» շուրջ երկու ամիս ետք Ալիևը «անհնազանդ» դեսպանին ետ կը կանչէ եւ գործուղէ Ուզբեկստան։ Դա նշանակում է, որ նա Ռաշադ Մամեդովէն դժգոհ չէ։ Ստացուած է, որ վերջինս «անցանկալի էր դարձած» պաշտօնական Անկարայի համար։ Ինչ վերաբերում է Ստամբուլում Ադրբեջանի գլխաւոր հիւպատոսին, ապա այդ պաշտօնէն ետ կանչուած Նարմինա Մուսատաֆաևան նոր նշանակում դեռեւս չի ստացած։ Թուրքիայի քաղաքական-հանրային կեանքում Ստամբուլի ազդեցութիւնը մեծ է։ Կարելի է ենթադրել, որ Ադրբեջանի իշխանութիւններու եւ Ալիևի դրական վարկանիշի ձեւաւորման գործում նա «թերացած» է։
* Այս բնագիրը ինքնաշխատօրէն թարգմանուած է արհեստական բանականութեան (ԱԲ) կողմէ:
ԱՐԵՒՄՏԱՀԱՅԵՐԵՆ
