Ադրբեջանը «ռուսական օկուպացիային վերջ տվեց», ո՞րն է Հայաստանի ընտրութիւնը
07-07-2026 15:33 Քաղաքականութիւն
1in.am Թուրքիոյ մէջ ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովը «պատմական» է։ Այդ մասին CNN Turk-ին հարցազրույցի ընթացքին ըսած է Թուրքիոյ արտաքին գործերու նախարար Հաքան Ֆիդանը։ Turkiye պարբերականի գնահատմամբ, հուլիսի 7-8-ի քննարկումներից սպասումը մեկն է՝ Անկարան «կճանաչվի՞ միջազգային քաղաքականութեան օրակարգ որոշող մայրաքաղաք»։ Իսրայելի վարչապետ Նաթանյահուն Միացեալ Նահանգներուն հորդորած է Թուրքիային F-35 կործանիչներ չվաճառել, քանի որ դա «տարածաշրջանին ուժերու հարաբերակցութիւնը կփոխի»։
Այս ֆոնին, կարծես, անտեսուած է, որ Ադրբեջանը օկուպացված Շուշիում «Մշակութային եւ էթնիկ բազմազանութիւն, պատմութեան դասերը եւ արդի մարտահրավերները» խորագրով «գիտա-գործնական խորհրդաժողով» մը կազմակերպած է, որուն մասնակցած են ԱՄՆ-ը, Ֆրանսիան, Լիտվան, Լեհաստանը, Չեխիան, Գերմանիան, Իսրայելը, Թուրքիան եւ Վրաստանը ներկայացնող գործիչներ։
Միջոցառումը երկու հիմնական ուղերձ մը հղած է: Ռուսաստանը պէտք է ճանաչի չերքեզներու ցեղասպանութիւնը եւ վերջ տայ Ուկրաինայի դէմ պատերազմին էթնիկ փոքրամասնութիւններուն «հարկադիր ներգրավելու քաղաքականութեան»։
2018 թ․ հուլիսի 2-ին Ռուսաստանի պետական դումայի պատգամավորներու մասնակցութեամբ Ջեբրայիլի Ջոջուկ Մերջանլի գյուղին մէջ կազմակերպուած է «Հարավային Կովկասում ՌԴ միակ դաշնակիցը Ադրբեջանն» գիտաժողով մը։ Հետագայ ռազմա-քաղաքական իրադարձութիւնները ծաւալուած են ռուս-թուրքական «բարդ օպերացիայի եւ սիներգիայի» շրջանակներուն մէջ։
Մի քանի տարի առաջ ոչ ոքի մտքից իսկ չէր անցնի, որ Ադրբեջանը Ռուսաստանին չերքեզներու ցեղասպանութեան մեղադրանք կներկայացնէ եւ կոչ կանի վերջ տալ ուկրաինական պատերազմին էթնիկ փոքրամասնութիւններու «հարկադիր ներգրավմանը»։
Չպետք է կասկածել, Շուշիի «գիտա-գործնական խորհրդաժողովի» բոլոր ձեւակերպումները Իլհամ Ալիևի աշխատակազմին մէջ գրաքննութիւն անցած են։ Ադրբեջանը նախապատրաստուած է հետկոնֆլինկտային Ռուսաստանի հետ հարաբերութիւններուն եւ քաջ գիտի, որ Ուկրաինական պատերազմը ֆորմալ ինչ կարգաւորում ալ որ ունենայ, Ռուսաստանը «պարտուած» է։ Շուշիի «գիտա-գործնական խորհրդաժողովը» արձանագրած է, որ Ադրբեջանը փակում է «ռուսական օկուպացիայի» էջը։
Ի՞նչ «մատրիցա» է մշակում Հայաստանը։ «Թավշյա հեղափոխութիւնը» տեղի ունեցած է 2018 թ․-ին։ 2028 -ին լրանում է Թուրքմենչայի պայմանագրի 200-ամեակը։ Եթէ այն չի նշուելու որպէս Արևելեան Հայաստանի ազատագրման հոբելեան, ապա քաղաքական ի՞նչ իմաստ պիտի ունենայ։ Ժամանակը չափազանց սուղ է, իսկ որոշումը Հայաստանի պետական գոյութեան համար ճակատագրական է։
* Այս բնագիրը ինքնաշխատօրէն թարգմանուած է արհեստական բանականութեան (ԱԲ) կողմէ:
ԱՐԵՒՄՏԱՀԱՅԵՐԵՆ
