Ժամանակակից գյուղատնտեսութեան զարգացման կարեւոր նախապայմաններէն մէկը բարձր տեխնոլոգիական լուծումներու կիրարկումն է. Մխիթար Հայրապետեան
31-07-2026 14:14 Հայաստան Մամլո հաղորդագրություն
Հուլիսի 26-էն օգոստոսի 1-ը Սևանում անցկացուող Seaside Startup Summit Armenia 2026-ի շրջանակին տեղի ունեցած Sevan AgriTech Summit-ը, ուր բացման ելոյթով հանդէս եկած է ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդիւնաբերութեան նախարար Մխիթար Հայրապետեանը։
Նախարարը նշած է, որ AgriTech-ը միավորում է ՀՀ Կառավարութեան համար առաջնահերթութիւն համարվող երկու ոլորտներ՝ գյուղատնտեսութիւնը ու առաջադեմ տեխնոլոգիաները, որոնց արդյունավետ համադրումը ժամանակակից գյուղատնտեսութեան զարգացման կարեւոր նախապայման է։
Իր խօսքին Մխիթար Հայրապետեանը ընդգծած է, որ այսօր գյուղատնտեսութիւնը այլեւս հնարաւոր չէ պատկերացնել առանց մեծ տվյալների մշակման, արհեստական բանականութեան (ԱԲ), պատկերների վերլուծութեան, տիեզերական տեխնոլոգիաների կիրառման։ Իր խօսքով՝ այս առաջադեմ տեխնոլոգիաները հնարաւորութիւն կու տան աւելի արդյունավետ կառավարել գյուղատնտեսական գործընթացները, բարձրացնել արտադրողականութիւնը, օպտիմալ օգտագործել բնական ռեսուրսները, նվազեցնել ծախսերը եւ ժամանակին արձագանգել ոլորտին առաջացող մարտահրավերներին՝ ապահովելով գյուղատնտեսութեան կայուն եւ մրցունակ զարգացումը։
Նախարարը նշած է, որ ՀՀ Կառավարութեան քաղաքականութիւններից է գիտական հետազօտութիւնների եւ փորձարարական մշակումների (R&D) խրախուսումը՝ տարածաշրջանում R&D տեխնոլոգիական յուրօրինակ հանգոյց դառնալու եւ նորարարութիւնը խթանելու նպատակով։ Նա ընդգծած է, որ Կառավարութիւնը հետեւողականօրէն ներդրումներ կ՛կատարի մարդկային կապիտալի զարգացման եւ ենթակառուցուածքների ձեւաւորման ուղղութեամբ, որպէսզի Հայաստանում ստեղծուող գիտելիքն ու տեխնոլոգիական լուծումները ծառայեն ինչպէս տեղական տնտեսութեան, այնպէս ալ արտահանուին միջազգային շուկաներ։
Անդրադառնալով ԱԲ ոլորտի ենթակառուցուածքներին՝ նախարարը շեշտած է, որ բարձր արտադրողականութեան հաշուարկային ռեսուրսները կարեւոր նախապայման են նաեւ գյուղատնտեսութեան ոլորտում նոր թվային լուծումներ ստեղծելու համար։ Այս համատեքստում նա կարեւորած է ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդիւնաբերութեան նախարարութեան եւ Firebird AI ընկերութեան համագործակցութիւնը՝ նշելով, որ Հրազդանում գտնուող ԱԲ գործարանը հնարաւորութիւն պիտի տայ ապահովել զգալի հաշուարկային հզորութիւններ, որոնք կծառայեն նաեւ գյուղատնտեսական նորարարութիւնների զարգացմանը։
Անդրադառնալով տիեզերական տեխնոլոգիաների զարգացման ուղղութեամբ իրականացուող ծրագրերին՝ նախարարը նշած է, որ դեռեւս 2022 թվականին Հայաստանը ձեռք բերած է Երկրի հեռավար դիտարկման իր առաջին արբանեակը, իսկ այժմ Կառավարութիւնը նախաձեռնած է եւս երկու նոր, հեռավար դիտարկման արբանյակների ձեռքբերման գործընթացը։
Իր խօսքով՝ նոր արբանյակները գյուղատնտեսութեան ոլորտը կապահովեն օպերատիվ եւ բարձր ճշգրտութեամբ տվյալներով, որոնք հնարաւորութիւն պիտի տան ժամանակին գնահատել հողատարածքների ընթացիկ վիճակը, կատարել հիմնաւորուած կանխատեսումներ եւ աւելի արդյունավետ կառավարել հնարաւոր ռիսկերը։ Նախարարը շեշտած է, որ սա չի սահմանափակուիր միայն արբանյակային պատկերների ստացմամբ․ այն ներառում է նաեւ դրանց արագ մշակման, վերլուծութեան եւ գործնական կիրառման ամբողջական համակարգի ձեւաւորման։ Նախարար Հայրապետեանի գնահատմամբ՝ այս մոտեցումը կնպաստի տվյալահեն որոշումների կայացմանը, կբարձրացնի գյուղատնտեսութեան արդյունավետութիւնը եւ կուժեղացնի Հայաստանի մրցունակութիւնը ու տեխնոլոգիական ինքնաբաւութիւնը ոլորտում։
Մխիթար Հայրապետեանը այս համատեքստում կարեւորած է նաեւ գյուղատնտեսութեան մէջ ավտոմատացուած համակարգերի ներդրումը՝ ընդգծելով ռոբոտաշինութեան ոլորտի զարգացման հրամայականը, ինչը հենց գյուղատնտեսութեան կարող է ապահովել աշխատանքների ավտոմատացում, բարձրացնել բերքատվութիւնը ու նվազեցնել ծախսերը։ Ըստ նախարարի՝ անոնք կօգնեն աւելի ճշգրիտ խնամել հողը եւ բերքը՝ խնայելով ժամանակ եւ ռեսուրսներ։
Ելոյթը ամփոփելով՝ Մխիթար Հայրապետեանը ընդգծած է, որ այժմ առաջնահերթութիւնը պետութեան եւ մասնաւոր հատվածի ջանքերի համադրումն ու գործընթացների արագացումն է, որպէսզի նորարարական լուծումները հնարաւորինս սեղմ ժամկետներում ներդրուին գյուղատնտեսութեան ոլորտում։
ԲՏԱ նախարարութիւն
* Այս բնագիրը ինքնաշխատօրէն թարգմանուած է արհեստական բանականութեան (ԱԲ) կողմէ:
