Կարո՞ղ է Հայաստանը ԵԱՏՄ-ում քննարկել Ռուսաստան արտահանման սահմանափակումները․ ԵՏՀ կարգերը
25-07-2026 10:35 Հայաստան Ի՞նչ է գրում սփյուռքի մամուլը
sputnik ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարութեան մէջ դեռեւս չեն մեկնաբաներ, թէ արդեօք այս հարթակը կարող է օգտագործուիլ քննարկումներու համար:
Ռուսաստան հայկական ապրանքներու ներմուծման սահմանափակումներու պատճառով արդիական է դարձած Հայաստանի իշխանութիւններու կողմէ այդ որոշման քննարկման տարբերակներու հարցը։
Քննարկումները կարող են անցկացուիլ ինչպէս երկկողմ՝ հայ-ռուսական մակարդակով, այնպես ալ Եւրասիական տնտեսական միութեան շրջանակներուն, առավել եւս, որ ԵԱՏՄ-ում գործող է կարգ, որով միութեան երկրները կարող են բարձրացնել փոխադարձ առեւտրին մէջ սահմանափակումներու թեման (Եւրասիական տնտեսական միութեան ներքին շուկայում խոչընդոտներու որակաւորման մեթոդաբանութիւն):
Sputnik Արմենիայի հարցմանն ի պատասխան՝ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարութենէն յայտնեցին, որ նշուած հարցի շուրջ բանակցութիւնները ընթանում են տարբեր ձևաչափերով, որոնց մասին տեղեկութիւնը այս պահին հրապարակման ենթակա չէ։
Այս համատեքստում յիշեցնենք, թէ բանակցութիւններու համար ինչ հնարաւորութիւններ է ընձեռում Եւրասիական տնտեսական միութիւնը՝ ըստ վերը նշուած մեթոդաբանութեան։
ԵԱՏՄ անդամ ցանկացած երկիր, ինչպէս նաեւ միութեան երկրների մասնաւոր ձեռնարկութիւնները կարող են բարձրացնել միութեան մյուս երկրի (երկրների) կողմէ կիրառուող առեւտրային արգելքի թեման։ Եւրասիական տնտեսական հանձնաժողովը (ԵՏՀ՝ ԵԱՏՄ գործադիր մարմինը) կարող է եւ՛ արձագանգել դիմումներին, եւ՛ ինքնուրոյն մոնիտորինգ անցկացնել։ Այս հարցերը քննարկում է ԵՏՀ ներքին շուկաների եւ տեղեկատուական-հաղորդակցական տեխնոլոգիաների հարցերով նախարարն (ներկայում այդ պաշտօնը զբաղեցնում է Վարոս Սիմոնյանը)։ Դիմումը ուղարկուի ԵՏՀ պատկան ստորաբաժանումներ։ Եթէ դիմումի մէջ բավարար տեղեկութիւն է յայտնուում, որ կը ցոյց տայ հնարաւոր խախտումը՝ հարցը ընդունուի ուսումնասիրութեան:
ԵԱՏՄ–ում սկսում են ներդնել IMEI կոդերի ստուգման համակարգը. մանրամասներ
Հայտարարութան դիտարկման ընթացակարգ. 7 օրացուցային օրուան ընթացքին ԵՏՀ մարմինները ներկայացնում են դիմումի վերաբերեալ իրենց կարծիքը։ Դրանից յետոյ՝ 15 օրացուցային օրուան ընթացքին, միութեան երկրների կառավարութիւններ է ուղարկուում նախնական եզրակացութիւնը։ Այնուհետեւ՝ 15 օրվա ընթացքին, ԵԱՏՄ երկրների ներկայացուցիչները անցկացնում են փորձագիտական խորհրդակցութիւններ։ ԵՏՀ-ն ամփոփում է դրանց արդիւնքները՝ անդամ երկրներին ուղարկելով եզրակացութիւնը։
Անհամաձայնութեան առաջացման պարագային. ԵՏՀ եզրակացութեան հետ անհամաձայնութիւն առաջանալու պարագային հայտատու երկիրը 30 օրուան ընթացքին ուղարկում է իր հակափաստարկները։ Դրանց ստացման պահէն 15 օրուան ընթացքին ԵՏՀ լիազոր վարչութիւնը երկրորդ անգամ է կազմակերպում խորհրդակցութիւններ։ Եթէ պարզուի, որ դիմող երկրի առարկութիւններուն մէջ հարցի էութեան վերաբերեալ նոր տեղեկութիւններ չկան, ապա քննութիւնը դադարեցուի: Հակառակ պարագային 15 օրուան ընթացքին պատրաստուի վերանայուած եզրակացութիւնը։
Դիմումներու քննարկման ընդհանուր ժամկետը չպետք է գերազանցի 60 օրացուցային օրը՝ մինչեւ 70-ը երկարաձգելու հնարաւորութեամբ։
ԵՏՀ-ի ինքնուրոյն քննութիւն. Եթէ ԵՏՀ-ն խոչընդոտներու ռիսկը յայտնաբերում է ոչ թէ դիմումի հիման վրայ, այլ ինքնուրոյն, ապա ծանուցում է ուղարկուում համապատասխան երկիր։ Դրանից յետոյ՝ 15 օրուan ընթացքին, հարցի քննարկման մասին ԵՏՀ կոլեգիայում (նախարարների խորհրդում) պատրաստուի որոշում։
Այնուհետեւ՝ 7 օրացուցային օրուան ընթացքին, ԵՏՀ իրավական ստորաբաժանումը կազմակերպում է խորհրդակցութիւն անդամ երկրների պաշտօնատար անձանց մասնակցութեամբ:
Եթէ երկիրը ընդունում է խոչընդոտի առկայութիւնը եւ պատրաստակամութիւն է յայտնում վերացնել այն 6 ամսուան ընթացքին, ապա նկարագրում է խնդիրը վերացնելու իր մոտեցումները: Դրանից յետոյ հարցի քննարկումը հետաձգուի մինչեւ 6 ամիս ժամկետով, որից յետոյ կրկին ընդգրկուի օրակարգում:
Եթէ երկիրը համաձայն չէ, այդ պարագային ԵՏՀ-ն արձանագրում է ազատ առեւտրի խախտում՝ այն ներառելով առեւտրային արգելքներու եւ սահմանափակումներու ցանկում (այս պահի դրութեամբ դրանք 35-ն են):
Հիշեցնենք, որ Ռոսսելխոզնադզորը մայիսէն սկսեց սահմանափակել Հայաստանից ՌԴ ներմուծուող ապրանքները, սկզբում` ձուկն ու ծաղիկները, ապա` միրգ–բանջարեղենի որոշ տեսակները։ Հունիսի 2-ից Ռոսսելխոզնադզորը սահմանափակեց կորիզաւոր մրգերու՝ բալի, կեռասի, ծիրանի, սալորի, դեղձի, նեկտարինի եւ խաղողի ներմուծումը Հայաստանից։
Գերատեսչութիւնը այս որոշումները բացատրում է յայտնաբերված խախտումներով եւ բուսասանիտարական անվտանգութեան ապահովման անհրաժեշտութեամբ։ Նշենք, որ Ռուսաստանը հայկական գյուղմթերքի իրացման հիմնական շուկան է. ՌԴ–ին է բաժին ընկնում Հայաստանի արտահանման աւելի քան 90 տոկոսը։
* Այս բնագիրը ինքնաշխատօրէն թարգմանուած է արհեստական բանականութեան (ԱԲ) կողմէ:
ԱՐԵՒՄՏԱՀԱՅԵՐԵՆ
